Encyclia to rodzaj storczyków z pseudobulwami, sztywnymi liśćmi i przewiewnymi pędami, często o pachnących kwiatach. Nie wszystkie gatunki mają takie same wymagania, ale wiele z nich dobrze przystosowuje się do jasnego stanowiska, z korzeniami przesychającymi między podlewaniami i przy stałym ruchu powietrza.
Spis treści
Czym jest Encyclia
Rodzaj Encyclia został opisany przez Sir Williama Jacksona Hookera w 1828 roku. Hooker był profesorem botaniki Regius na Uniwersytecie w Glasgow, a później dyrektorem Królewskich Ogrodów Botanicznych Kew. Encyclia należy do plemienia Epidendreae i podplemienia Laeliinae, a gatunkiem typowym jest Encyclia viridiflora.
Nazwa pochodzi od greckiego słowa enkykleomai, oznaczającego „otaczać”. Odnosi się do bocznych płatków warżki, które nie są zrośnięte z prętosłupem, lecz częściowo go otaczają. W nomenklaturze ogrodniczej stosuje się skrót E. Historyczne synonimy rodzaju obejmują Doxosma Raf. i Sulpitia Raf.
Klasyfikacja tego rodzaju znacznie się zmieniała. W 1997 roku W. E. Higgins opisał rodzaj Prosthechea i przeniósł do niego wiele roślin wcześniej zaliczanych do Encyclia. Badania kladystyczne — metoda grupowania organizmów według ich najnowszego wspólnego przodka — potwierdzają Encyclia w wąskim ujęciu jako grupę monofiletyczną. Dlatego na etykietach można spotkać starsze nazwy lub nazwy blisko spokrewnionych rodzajów, w tym Prosthechea, Euchile i Dinema.
Encyclia może tworzyć mieszańce z pokrewnymi rodzajami, a jej różnorodność jest duża: niektóre rośliny osiągają zaledwie 4–6 cm, podczas gdy inne tworzą pseudobulwy większe od piłki tenisowej i liście o długości ponad pół metra. Gatunki często spotykane w literaturze ogrodniczej to Encyclia cordigera, Encyclia tampensis i Encyclia alata. Prosthechea cochleata w starszych publikacjach występuje jako Encyclia cochleata.
Siedlisko wyjaśnia sposób podlewania
Gatunki tego rodzaju rosną na Florydzie, Karaibach, w Meksyku i innych regionach tropikalnej części obu Ameryk, często w nizinnych lasach, do wysokości około 1000 m n.p.m. Wiele z nich zasiedla sezonowo suche lasy, gdzie przez większą część roku panuje wilgoć, ale opady mogą nie występować przez wiele miesięcy. Taki rytm wyjaśnia obecność sztywnych liści i dużych pseudobulw, które magazynują wodę i pomagają roślinie przetrwać bardziej suche okresy.
Kwiaty wyrastają z górnej części pseudobulw. Zapylają je ptaki i owady, a większość gatunków ma osiem pyłkowin; w niektórych grupach ich liczba jest zredukowana do czterech. Encyclia cyperifolia wyróżnia się teretowatymi, cylindrycznymi liśćmi, w przeciwieństwie do płaskich liści większości roślin tego rodzaju.
Pseudobulwy, korzenie i liście
Encyclia tworzy kolejne przyrosty na stale rozrastającym się kłączu. Z czasem może stać się dużą kępą pseudobulw. W naturze rośliny mogą rozdzielać się, gdy starsze części odpadają; w doniczce podział wykonuje się ręcznie dopiero wtedy, gdy roślina jest wystarczająco duża. Na każdej podzielonej części pozostaw co najmniej trzy–cztery zdrowe pseudobulwy. Encyclia tampensis zwykle pozostaje zwarta i nie należy jej dzielić tylko dlatego, że wypełniła doniczkę.
Każdy przyrost rozwija się w pseudobulwę — zgrubiałą łodygę, która przechowuje wodę i energię. Nie usuwaj zielonej pseudobulwy tylko dlatego, że nie ma już liści ani kwiatów; może ona wspierać nowy przyrost.
Jędrne, białawe lub zielone po namoczeniu korzenie wskazują, że roślina prawidłowo funkcjonuje. Miękkie, ciemne korzenie lub doniczka, która pozostaje ciężka przez wiele dni, zwykle oznaczają zbyt zwarte podłoże albo zbyt częste podlewanie.
Światło i temperatura
Zapewnij jasne, rozproszone światło. Łagodne poranne słońce może być korzystne, a do silniejszego nasłonecznienia należy przyzwyczajać roślinę stopniowo. Bardzo ciemne liście i słaby wzrost mogą wskazywać na zbyt małą ilość światła; jasne, a następnie brązowiejące plamy oznaczają zbyt intensywne słońce lub nagłą zmianę warunków.
Wiele Encyclia dobrze czuje się w temperaturach umiarkowanych lub ciepłych, z naturalną różnicą między dniem a nocą. Latem chroń doniczkę przed przegrzaniem i popraw wentylację. Zimą trzymaj roślinę z dala od bardzo zimnej szyby i silnych przeciągów.
Podlewanie, wilgotność i wentylacja
Podlewaj regularnie, gdy roślina tworzy korzenie i nowe przyrosty, a następnie pozwól korzeniom i podłożu lekko przeschnąć przed kolejnym podlewaniem. Nie trzymaj się sztywnego harmonogramu: podnoś doniczkę, sprawdzaj wilgotność głębiej niż tylko na powierzchni i obserwuj, ile czasu podłoże wysycha w miejscu, w którym stoi roślina.
Encyclia lepiej znosi krótki okres z prawie suchym podłożem niż korzenie stale zanurzone w wodzie. Po podlaniu opróżnij osłonkę lub podstawkę. Umiarkowana wilgotność pomaga, ale wentylacja pozostaje kluczowa; stojące powietrze i mokre liście przez wiele godzin sprzyjają plamistości oraz gniciu.
Nawóz stosuj w rozcieńczeniu w okresie aktywnego wzrostu. Możesz użyć Cameleon — wysokiej jakości nawozu do storczyków, zgodnie z instrukcjami na etykiecie, nie nawożąc rośliny z uszkodzonymi korzeniami lub bez nowych przyrostów.
Podłoże i przesadzanie
Używaj przewiewnej mieszanki z dobrym drenażem. W przypadku wielu Encyclia uprawianych w domu wysokiej jakości podłoże do Cambria, Cymbidium, Oncidium, Zygopetalum i Dendrobium zapewnia odpowiednią strukturę: woda odpływa, a korzenie pozostają napowietrzone.
Przesadzaj, gdy pojawiają się nowe korzenie, a nie tylko dlatego, że zaczyna tworzyć się nowa pseudobulwa. Wtedy korzenie łatwiej zakotwiczają się w świeżym podłożu. Wybierz doniczkę tylko nieco większą i nie zakopuj głęboko kłącza; nowe przyrosty potrzebują przestrzeni w kierunku krawędzi doniczki.
Kwiaty, zapach i kwitnienie
Kwiaty Encyclia są często mniejsze niż kwiaty Cattleya, ale pęd może nieść wiele kwiatów, a niektóre odmiany mają wyraźny zapach, szczególnie rano. Dobre światło, dojrzałe pseudobulwy i zdrowe korzenie zwiększają szanse na kwitnienie. Nie przestawiaj rośliny wielokrotnie i nie zmieniaj nagle sposobu podlewania, gdy zauważysz pęd kwiatowy.
Trwałość kwiatów i zapach. W stabilnych warunkach kwiaty wielu Encyclia mogą zachować atrakcyjny wygląd przez ponad miesiąc. Niektóre odmiany są pachnące: Encyclia fragrans kojarzy się z nutami wanilii, a Encyclia radiata może przypominać zapachem lilak, hiacynty i tuberozy. Zapach jest najlepiej wyczuwalny o określonych porach dnia, często rano, i może różnić się w zależności od egzemplarza.
Najczęstsze problemy
Pomarszczone pseudobulwy: sprawdź korzenie i częstotliwość podlewania; przyczyną może być brak wody, ale także uszkodzone korzenie, które nie mogą jej pobierać.
Liście z plamami po oparzeniach: ogranicz bezpośrednie nasłonecznienie i stopniowo przyzwyczajaj roślinę do większej ilości światła.
Brak kwiatów: stopniowo zwiększ ilość światła, pozwól nowemu przyrostowi dojrzeć i unikaj nadmiernego nawożenia.
Miękkie korzenie: ogranicz podlewanie, usuń stojącą wodę i przesadź roślinę tylko wtedy, gdy podłoże nie wysycha już prawidłowo lub korzenie są uszkodzone.
Najczęściej zadawane pytania
Czy Encyclia potrzebuje całkowitego przesuszenia?
Nie jest to zasada obowiązująca dla całego rodzaju. Wiele roślin preferuje lekkie przesychanie między podlewaniami, a niektóre odmiany wymagają sezonowego ograniczenia podlewania. Dostosuj pielęgnację do wzrostu, stanu korzeni i warunków, zamiast stosować jeden uniwersalny schemat.
Czy może stać blisko okna?
Tak, w jasnym miejscu. Chroń ją przed silnym popołudniowym słońcem, dopóki nie zaobserwujesz, jak reagują liście.
Dlaczego nie należy przesadzać jej od razu po zakupie?
Jeśli podłoże spełnia swoją funkcję, a korzenie są zdrowe, poczekaj na pojawienie się nowych korzeni. Przesadzanie w odpowiednim momencie ogranicza stres i pomaga roślinie dobrze się ukorzenić.
Ten artykuł jest dostępny bezpłatnie. Aby wesprzeć pracę nad przygotowywaniem materiałów i publikacją kolejnych poradników, możesz zamówić storczyka z kolekcji Secret Garden.