Paprotka ogrodowa - Dryopteris erythrosora 'Koidzumiana'

Dryopteris erythrosora 'Koidzumiana', znana również jako „japońska paproć jesienna” lub „czerwona paproć”, jest odmianą gatunku Dryopteris erythrosora z rodziny Dryopteridaceae. Ta wieloletnia paproć, zimozielona w łagodnym klimacie, ceniona jest za atrakcyjne liście, których młode frondy mają miedziano-różowe odcienie, oraz za zdolność do rośnięcia w cieniu. Pochodzi z Azji Wschodniej, zwłaszcza z Japonii. 'Koidzumiana' to odmiana bardziej zwarta i barwna niż typowy gatunek, idealna do zacienionych ogrodów, na obrzeża rabat, skalniaki lub jako roślina doniczkowa.

Wygląd liści, kwiatów i owoców

• Liście: Frondy są dwukrotnie pierzaste, lancetowate, o długości 30-50 cm (krótsze niż u gatunku typowego). Młode liście pojawiają się wiosną w jaskrawych odcieniach miedzi, różu lub brązu, stopniowo dojrzewając do błyszczącej zieleni. Od spodu zarodniki (sory) mają wyraźny czerwono-pomarańczowy kolor, stąd nazwa „erythrosora” (czerwone zarodniki). Frondy mają błyszczącą fakturę i eleganckie ułożenie, lekko się łukowato wyginając.
• Kwiaty: Paprocie nie wytwarzają kwiatów, rozmnażają się przez zarodniki.
• Owoce: Nie wytwarza owoców, ale zarodnie (struktury zawierające zarodniki) są widoczne na spodzie frond w czerwonych skupiskach i stanowią subtelny element dekoracyjny.

Cechy wzrostu

• Wysokość i szerokość: Rośnie do 30-45 cm wysokości i 30-60 cm szerokości, tworząc zwartą, gęstą rozetę z promieniście ułożonymi frondami. Jest mniejsza niż inne odmiany gatunku.
• Wigor: Wzrost powolny do umiarkowanego, nowe frondy pojawiają się co roku wiosną. Tworzy mocny krzew, który stopniowo rozrasta się przez krótkie kłącza.
• Typ: Paproć wieloletnia, zimozielona w łagodnym klimacie (strefy 7-9) lub półzimozielona w chłodniejszych rejonach, gdzie frondy mogą częściowo obumierać zimą.

Warunki uprawy

• Stanowisko: Preferuje półcień do głębokiego cienia, idealne pod drzewami lub w zacienionych zakątkach ogrodu. Toleruje jasne światło rozproszone, ale bezpośrednie słońce może poparzyć delikatne liście. W pomieszczeniach ustaw ją przy oknach wychodzących na północ lub wschód.
• Gleba: Wymaga żyznej, dobrze przepuszczalnej gleby, bogatej w próchnicę, o lekko kwaśnym do obojętnego odczynie (pH 5,5-7). Idealna jest mieszanka kompostu, torfu i ziemi ogrodowej. Toleruje wilgotne podłoże, ale nie przemoczone.
• Podlewanie: Podlewaj regularnie, utrzymując glebę stale wilgotną, ale bez zastoin wody. W doniczkach podlewaj, gdy wierzchnie 2-3 cm podłoża wyschną, zwykle co 5-7 dni. Paproć lubi wilgotność, ale jest bardziej odporna na suszę niż inne gatunki paproci.
• Temperatura: Odporna w strefach 5-9 (do -23°C), odpowiednia do klimatu umiarkowanego, także w Polsce. W chłodniejszych rejonach zimą okryj kłącza ściółką dla ochrony. W pomieszczeniach utrzymuj temperaturę między 15-24°C.

Pielęgnacja i odporność

• Odporność: Odporna na mróz i większość szkodników, w tym jelenie i króliki, dzięki wytrzymałym liściom. Może być podatna na mączniaka prawdziwego lub plamistość liści w wilgotnych i słabo wentylowanych warunkach. Toleruje zanieczyszczenia miejskie.
• Nawożenie: Stosuj zrównoważony nawóz płynny (np. 10-10-10), rozcieńczony do połowy, raz w miesiącu w okresie wzrostu (wiosna-lato). Unikaj nadmiernego nawożenia, które może zaszkodzić liściom.
• Przycinanie: Usuwaj uschnięte lub uszkodzone frondy wiosną, aby pobudzić nowy wzrost. Nie wymaga intensywnego cięcia, ponieważ naturalny kształt jest estetyczny.
• Szkodniki i choroby: Rzadko atakowana, ale może przyciągać ślimaki i pomrowy w wilgotnych ogrodach. Stosuj pułapki ekologiczne lub zbieraj ręcznie. Sprawdzaj obecność roztoczy w suchych warunkach.
• Rozmnażanie: Rozmnaża się przez dzielenie kłączy wiosną lub przez zarodniki, choć ta druga metoda jest powolna i mniej praktyczna. Podziały powinny zawierać zdrowe korzenie i frondy.

Dryopteris erythrosora 'Koidzumiana' jest idealna do zacienionych ogrodów, leśnych krajobrazów, skalniaków, obrzeży rabat lub jako roślina doniczkowa. Jej kolorowe liście wiosną tworzą ciepły kontrast w zestawieniu z roślinami takimi jak hosta, tawułka, żurawka czy inne zielone paprocie. Nadaje się do ogrodów japońskich, przestrzeni naturalistycznych lub przy oczkach wodnych, dzięki tolerancji na wilgoć. W pomieszczeniach jest doskonałą rośliną ozdobną do zacienionych kątów, z subtelnym tropikalnym efektem. Błyszczące liście i czerwone zarodniki dodają teksturalnego zainteresowania przez cały rok.

Pochodzenie

Dryopteris erythrosora pochodzi z Azji Wschodniej, w tym z Japonii, Chin i Korei, gdzie rośnie w wilgotnych, zacienionych lasach lub na skalistych zboczach. Odmiana paproci 'Koidzumiana' została wyselekcjonowana ze względu na bardziej zwartą postać i barwniejsze liście, jest rzadką odmianą, prawdopodobnie nazwaną na cześć japońskiego botanika lub ogrodnika. Jest mniej powszechna niż inne formy gatunku, ale bardzo ceniona przez kolekcjonerów za unikalny wygląd.

Średnica doniczki: 14 cm

Wysokość z doniczką: 30-40 cm

Rzeczywisty rozmiar rośliny i kolor mogą się różnić w zależności od pory roku.